• Karol de Glave

    ur.04.08.1752 w Szczecinie zm. 13.08.1831 w Budapeszcie (Węgry)

    (wł. Karl Georg Gottfried Glave Kołbielski) finansista, przedsiębiorca, doradca polityczny i ekonomiczny, agent wywiadu, poliglota. Pochodził z angielskiej rodziny katolickich emigrantów, która osiadła w Prusach w XVII w. Odznaczał się niezwykłą inteligencją, studiował prawoznawstwo na kilku niemieckich uniwersytetach uzyskując stopień doktora uniwersytetu w Halle w 1772 r. Władał biegle pięcioma językami w tym polskim. Do 1776 r. pracował w Berlinie jako asesor sądowy, a od 1778 r. zajmował się reorganizacja sądownictwa w Prusach Wschodnich pracując w sądzie w Królewcu. Posądzony o łapówkarstwo został skazany na dwa lata więzienia, a po odbyciu kary wydalony z Prus. Znalazł zatrudnienie jako doradca polskiego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, uzyskał polski tytuł szlachecki i kupił majątek ziemski Kołbiel pod Warszawą. Prawdopodobnie już wtedy pracował dla wywiadu polskiego i pruskiego, być może również dla rosyjskiego. Po powstaniu kościuszkowskim porzucił Polskę na rzecz Austrii gdzie zajął się działalnością przemysłową, głównie w sektorze włókienniczym, a także pracował jako tajny doradca przy dworze wiedeńskim. Na bezpośrednie polecenie cesarza napisał kilka niezwykle trafnych tekstów krytycznych wobec polityki Prus, Rosji i Francji, zorganizował również zamach na Napoleona w 1809 r.. Po ślubie Napoleona z córką cesarza Austrii Marią Ludwiką jako człowiek, który wiedział zbyt dużo został aresztowany i bez procesu oraz postawienia zarzutów więziony jako więzień stanu niemal do końca życia. Zwolniony z więzienia zmarł dwa lata później w domu swojej córki w Budapeszcie. Przez współczesnych uważany był za jednego z najlepszych agentów wywiadu w ówczesnej Europie.

    Karol de Glave był właścicielem Kołbieli na przełomie XVIII i XIX w. Po uzyskaniu polskiego szlachectwa od nazwy miejscowości przyjął również polskie nazwisko. W światowej literaturze, głównie niemieckojęzycznej, znany jest jako baron Kolbielski.

    Fot. - Okładka współczesnego reprintu jednego z dzieł Karola de Glave

  • Anatol Mühlstein

    ur. 22.08.1889 w Warszawie zm. 29.09.1957 w Paryżu

    polski dyplomata pochodzenia żydowskiego, zwolennik asymilacji Żydów. W okresie rewolucji 1905 r. jako gimnazjalista brał udział w protestach i pod groźbą aresztowania emigrował na zachód. Studiował w na uniwersytetach w Genewie, Paryżu i Brukseli. Podczas I Wojny Światowej był aktywnym członkiem belgijskiego ruchu oporu, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zgłosił się do polskiej służby dyplomatycznej i był najpierw chargé d’affaires polskiej ambasady w Brukseli, potem radcą ambasady w Paryżu. Był bliskim współpracownikiem Józefa Piłsudskiego. Przed wybuchem II Wojny Światowej przebywał w Paryżu, a po kapitulacji Francji emigrował do Stanów Zjednoczonych i przyjął amerykańskie obywatelstwo. Po wojnie powrócił do Paryża i współpracował ze środowiskami „Kultury”, głównie z Józefem Czapskim. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, francuskim Krzyżem Komandorskim Legii Honorowej, belgijskim Krzyżem Komandorskim Orderu Leopolda, a pośmiertnie w 1998 r. Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

    W latach 1901 – 1904 Anatol Mühlstein wraz ze starszym bratem uczęszczali do szkoły Talmudu w Kołbieli i mieszkali w domu cadyka Nuty Dunira.

    Fot. - Anatol Mühlstein w 1932 r., www.wikipedia.org

  • Maria Dąbrowska

    ur. 06.10.1889 r. w Russowie pod Kaliszem zm. 19.05.1965 w Warszawie

    wybitna polska powieściopisarka i eseistka kilkukrotnie nominowana do Nagrody Nobla. Studiowała nauki przyrodnicze, ekonomię i socjologię na uniwersytetach w Lozannie i Brukseli, w czasie studiów związała się z lewicowymi środowiskami niepodległościowymi. Wyszła za mąż za Mariana Dąbrowskiego, bliskiego współpracownika Józefa Piłsudskiego, a po śmierci męża związała się ze Stanisławem Stempowskim, współtwórcą polskiej masonerii międzywojennej. Przyjaźniła się z wieloma polskimi literatami mi. z Iłłakowiczówną, Iwaszkiewiczem, Wańkowiczem, Jastrunem. Początkowo zajmowała się głównie publicystyką, a dzieła literackie zaczęła tworzyć na początku lat dwudziestych. Publikowała w popularnym tygodniku „Bluszcz” oraz w „Wiadomościach Literackich”. Jej tetralogia „Noce i dnie” to bez wątpienia jedno z najważniejszych dzieł polskiej literatury XX w. Była wielokrotnie odznaczana przez władze PRL mi. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymała również tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Pod koniec życia Dąbrowska mimo lewicowych poglądów czynnie protestowała przeciwko antyinteligenckiej polityce komunistycznego rządu. Zafascynowana naukami papieża Jana XXIII w testamencie poprosiła o katolicki pogrzeb.

    Maria Dabrowska tworząc postaci Bogumiła i Barbary z „Nocy i dni” zbudowała wątki fabuły na kanwie życiorysu swojej siostry Heleny i jej męża Stanisława Hepke, którzy byli administratorami kolejno kilku majątków ziemskich na Mazowszu. W 1914 r. autorka odwiedziła siostrę w majątku Glina (obecnie gm. Celestynów) gdzie wówczas oni mieszkali. W 1939 r. uciekając z bombardowanej Warszawy Dąbrowska znalazła schronienie w majątku Dłużew należącym wówczas do Zofii Dłużewskiej – Kańskiej. Zdarzenia te opisała w kolejnych tomach swoich „Dzienników”.

    Fot. - Maria Dąbrowska, by Devel-http://www.komorow.net/maria_dabrowska

  • Józef Kański

    ur. 21.10.1928 r. w Warszawie

    muzykolog i krytyk muzyczny, syn oficera 7 Pułku Ułanów Lubelskich Celestyna Kańskiego i Zofii Dłużewskiej. Studiował filologię klasyczną i muzykologię na Uniwersytecie Warszawskim i kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. W latach 1953-79 był szefem redakcji muzyki operowej w Polskim Radio, a od 1955 r. był recenzentem muzycznym „Trybuny Ludu” a potem „Trybuny”. Od 1960 r. pracuje również w redakcji „Ruchu Muzycznego”, a od 1962 r. współpracuje z angielskim miesięcznikiem „Opera”. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych wykładał w Akademii Muzycznej w Warszawie, był również wieloletnim członkiem Zarządu i Rady Naukowej Towarzystwa im. Fryderyka Chopina. Laureat wielu nagród i odznaczeń m.in. Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski. Autor wielokrotnie wznawianego „Przewodnika operowego”

    Józef Kański w dzieciństwie mieszkał w Dłużewie w majątku należącym do jego matki. Jest również związany z regionem pełniąc funkcję wiceprezesa Towarzystwa Przyjaciół Szkoły w Dłużewie (obecnie w likwidacji).

    Fot. - Józef Kański w studiu Polskiego Radia, www.polskieradio.pl

  • Tadeusz Józef Żuliński

    ur.28.05.1889 r. we Lwowie – zm. 05.11.1915 r. w Sewerynówce (obecnie Ukraina)

    polski lekarz, legionista, pierwszy komendant Polskiej Organizacji Wojskowej, absolwent V Gimnazjum we Lwowie, najpierw student chemii na Politechnice Lwowskiej potem wydziału lekarskiego na Uniwersytecie Lwowskim, którego dyplom uzyskał w 1913 r. Należał do Związku Strzeleckiego, a po ukończeniu kursu oficerskiego Związku Walki Czynnej do grona 70 osób wyróżnionych przez Józefa Piłsudskiego znakiem oficerskim „Parasol”. W 1914 r. był komendantem ZS w Zagłębiu Dąbrowskim, a po ogłoszeniu mobilizacji walczył w I Kompani Kadrowej pełniąc funkcję adiutanta J. Piłsudskiego. Następnie jako komendant POW zajął się tworzeniem jej struktur w zaborze rosyjskim. Po zajęciu Warszawy przez wojska niemieckie zorganizował tzw. batalion warszawski, z którym wyruszył aby dołączyć do I Brygady Legionów. W I Brygadzie został mianowany dowódcą 2 kompani VI batalionu i jesienią 1915 r. wziął udział w ciężkich walkach na Wołyniu. Ranny 29 października w bitwie pod Kamieniuchą zmarł wkrótce potem w szpitalu. Pośmiertnie odznaczony orderem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości z Mieczami i Krzyżem Walecznych.

    Batalion warszawski dowodzony przez Żulińskiego wyruszył na front 22 sierpnia 1915 r. Na swój pierwszy nocleg strzelcy zatrzymali się w majątku Dłużew pod Kołbielą.

    Fot. - Tadeusz Józef Żuliński w „Legiony Polskie” - Michał Klimecki i Władysław Klinczak

  • Franciszek Biberstein Żarnowski

    ur. 23.09.1882 w Otoczni koło Mławy – zm. 22.07.1938 r. w Brzezinach pod Kielcami

    oficer Wojska Polskiego, instruktor jazdy konnej w rosyjskim pułku dragonów, z którego zbiegł dołączając w Warszawie do batalionu Warszawskiego i razem z nim do 1 Brygady Legionów gdzie był wachmistrzem w 1 Pułku Ułanów. Internowany razem z wieloma innymi żołnierzami w obozie w Szczypiornie po zwolnieniu dołączył do sformowanego w Lublinie 3 Pułku Ułanów, który potem przemianowano na 7 Pułk Ułanów Lubelskich. Franciszek Żarnowski był dowódcą 3 szwadronu i w wojnie polsko-bolszewickiej przeszedł cały szlak bojowy pułku odznaczając się wyjątkowym bohaterstwem i odnosząc poważne rany. Po wojnie nadal służył w pułku, którego bazą stał się Mińsk Mazowiecki. Potem jako emerytowany pułkownik w 1931 r. kupił majątek w Brzezinach pod Kielcami gdzie zajął się hodowlą koni na potrzeby wojska.

    Franciszek Żarnowski był jednym z wyróżniających się strzelców batalionu warszawskiego. Po wymarszu z Warszawy na swój pierwszy nocleg strzelcy wybrali majątek Dłużew pod Kołbielą. Po wojnie polsko-bolszewickiej Żarnowski stacjonował ze swoim pułkiem w Mińsku Mazowieckim i był bardzo częstym gościem w Dłużewie podtrzymując zawarte wcześniej przyjaźnie.

    Fot. - Franciszek Żarnowski, www.brzeziny.org.pl